Fatih merkez ve Çarşamba çevresi, İstanbul'un en kendine has karakteri olan mahallelerden. Burada dindar bir dokunun yanı sıra geleneksel zanaat dükkânları, eski ahşap evler ve hâlâ kapı önünde sohbet kültürü canlıdır. Aynı zamanda fetihin hemen ardından Osmanlı'nın yeni başkenti şekillendirme stratejisinin ilk büyük yapılarının kümelendiği bölge.

Rotaya Fatih Camii ve Külliyesi ile başlayın. İlk yapı 1470'lerde, Sinan'dan önce, mimar Atik Sinan tarafından tamamlandı; ancak 1766 depreminde ciddi hasar gördü ve büyük ölçüde yeniden inşa edildi (bu yüzden bugün gördüğünüz cami biraz daha geç dönem). Külliyenin orijinal boyutu devasaydı: medreseler (Sahn-ı Seman), hastane, imaret, kütüphane ve türbeler. Fatih'in türbesi avlunun arka tarafında, ziyaretçi akınına uğrayan en yoğun noktadır.

Camiden kuzeye, Çarşamba semtine inerseniz, ismini perşembe ve cuma günleri kurulan büyük halk pazarından alır (geleneksel olarak çarşamba günü de büyük pazar günüydü). Pazar günlerinde caddeler kapatılır; sebzeden iç çamaşırına her şey satılır. Mahalle dokusunun en çiğ haliyle görüldüğü andır; pazar dışı günlerde sokakların kendisi de fotojenik kalır.

Çarşamba'nın güneyinde, Haliç'e bakan sırtta Yavuz Selim Camii vardır. Yavuz Sultan Selim'in ölümünden sonra (1520) oğlu Kanuni Sultan Süleyman tarafından babasının adına yaptırılmıştır; mimarı Acem Ali olarak kabul edilir, klasik üslubun Sinan öncesi son büyük örneklerinden. Caminin terası şehrin en güzel Haliç manzaralarından birini sunar — Galata Kulesi, Süleymaniye, Eyüp ve kıyı boyunca tekneler, hepsi aynı kareye girer.

Caminin tam yanı başında Sultan Selim Sarnıcı (Çukurbostan) bulunur. 5. yüzyılda imparator Aspar tarafından inşa edilen bu büyük açık sarnıç, fetihten sonra suyu çekilip içine bostan ve mahalle evleri yerleştirilmiştir; bugün hâlâ caddenin altında çukurda bir park-mahalle olarak görülür. Bizans suyunun ölçeğini anlamak için harika bir nokta.

Dönüş yolunda Hirami Ahmet Paşa Camii'ne uğrayın. Eskiden Aziz Yuhanna in Trullo Bizans kilisesi olan yapı, 16. yüzyılda Hirami Ahmet Paşa tarafından camiye çevrilmiştir; küçük ama dar sokak içindeki erişimi semt karakterinin çekirdek noktası.

Pratik notlar: Mahalle muhafazakar dokuda; özellikle kadın ziyaretçiler omuzları kapayan kıyafet tercih edebilir (zorunlu değil ama saygı için). Çarşamba'nın gerçek pazar deneyimi için perşembe sabahını seçin. Yavuz Selim terası için ikindi ışığı ideal. Rotanın çoğu düzdür, sadece Haliç'e iniş hafif eğimli. Toplu taşıma için Saraçhane'den (M2 Vezneciler) yürüyerek veya Edirnekapı otobüslerinden inebilirsiniz.